荔枝草
共 2905字,需瀏覽 6分鐘
·
2023-11-09 08:08
Salvia plebeia R. Br. Prodr. Fl. Nov. Holl. 501. 1810; Benth. Labiat. Gen. et Sp. 309. 1833; et in DC. Prodr. 12: 355. 1848; Fl. Hongk. 277. 1861; Miq. Ann. Mus. Bot. Lugd.-Bat. 2: 108. 1865; Maxim. in Mem. Acad. Sci. St. Petersb. Sav. Etrang. 9:475. 1859; Baker et S. Moore in Journ. Linn. Soc. Bot. 17: 385. 1879; Franch. et Sav. Enum. Fl. Jap. 1: 372. 1875; Franch. Pl. David. 237. 1884; Hemsl. in Journ. Linn. Soc. Bot. 26: 287. 1890; Palib. Consp. Fl. Korea. 2: 28. 1900; Komarov in Act. Hort. Petrop. 25: 373. 1907; Matsum. et Hayata in Journ. Coll. Sci. Univ. Tokyo 22: 312. 1906; Matsum. Ind. Pl. Jap. 2: 549. 1912; Nakai, Fl. Korea. 2: 141. 1911; et in Bot. Mag. Tokyo 35: 192. 1921; Diels in Notes Bot. Gard. Edinburgh 7: 246, 314. 1912; 396. 1913; Dunn in ibid. 6: 165. 1915; Hayata, Icon. Pl. Formos. 8: 99. 1919; Merr. Enum. Philip. Fl. Pl. 3: 413. 1922; 孫雄才, 科學(xué)社生物所論文集7: 38, 241. 1932; Belval in Mus. Heude Notes Bot. Chin. 2: 102. 1933; Stib. in Act. Hort. Gothob. 9: 140. 1934; in Hand.-Mazz. Symb. Sin. 7: 929. 1936; Hao in Engler, Bot. Jahrb. 68: 635. 1938; Kitagawa, Lineam. Fl. Mansh. 384. 1939; Pobed. in Fl. URSS 21: 290. 1954; H. Keng in Gard. Bull. Singapore 24: 162, f. 29, d-f. 1969——Ocimum virgatum Thunb. Fl. Jap. 250. 1784; Benth. in DC. Prodr. 12: 43. 1848, non Salvia virgatum Ait. 1789——Ocimum fastigiatum Roth, Nov. Pl. Sp. 277. 1821 ——Lumnitzera fastigiata Spreng. , Syst. 2: 687. 1825——Salvia brachiata Roxb. Hort. Beng. 4. 1814, nom. nud.; Fl. Ind. ed. Carey et Wall. 1: 146. 1820; ed. Carey 1: 145. 1832; Benth. in DC. Prodr. 12: 43. 1848; Wall. Cat. n. 2149. 1829; Diels in Engler, Bot. Jahrb. 29: 558. 1900; Loesn. in ibid. 34: Beibl. 75: 63. 1904; Pavol. in Nouv. Giorn. Bot. Ital 15: 433. 1908; Matsum. et Kudo in Bot. Mag. Tokyo 26: 299. 1942; Kudo in ibid. 28: 252. 1912; Kudo in Mem. Fac. Sci. Agr. Taihoku Univ. 2: 174. 1929, non Poiret 1804 #$#bracheata#$# ——Salvia minutiflora Bunge in Mem. Acad. Sci. St. Petersb. Sav. Etrang. 2: 124. 1833——Salvia plebeia R. Br. var. latifolia Stib. in Act. Hort. Gothob. 9: 141. 1934.
一年生或二年生草本;主根肥厚,向下直伸,有多數(shù)須根。莖直立,高15-90厘米,粗壯,多分枝,被向下的灰白色疏柔毛。葉橢圓狀卵圓形或橢圓狀披針形,長2-6厘米,寬0.8-2.5厘米,先端鈍或急尖,基部圓形或楔形,邊緣具圓齒、牙齒或尖鋸齒,草質(zhì),上面被稀疏的微硬毛,下面被短疏柔毛,余部散布黃褐色腺點;葉柄長4-15毫米,腹凹背凸,密被疏柔毛。輪傘花序6花,多數(shù),在莖、枝頂端密集組成總狀或總狀圓錐花序,花序長10-25厘米,結(jié)果時延長;苞片披針形,長于或短于花萼;先端漸尖,基部漸狹,全緣,兩面被疏柔毛,下面較密,邊緣具緣毛;花梗長約1毫米,與花序軸密被疏柔毛。花萼鐘形,長約2.7毫米,外面被疏柔毛,散布黃褐色腺點,內(nèi)面喉部有微柔毛,二唇形,唇裂約至花萼長1/3,上唇全緣,先端具3個小尖頭,下唇深裂成2齒,齒三角形,銳尖。花冠淡紅、淡紫、紫、藍(lán)紫至藍(lán)色,稀白色,長4.5毫米,冠筒外面無毛,內(nèi)面中部有毛環(huán),冠檐二唇形,上唇長圓形,長約1.8毫米,寬1毫米,先端微凹,外面密被微柔毛,兩側(cè)折合,下唇長約1.7毫米,寬3毫米,外面被微柔毛,3裂,中裂片最大,闊倒心形,頂端微凹或呈淺波狀,側(cè)裂片近半圓形。能育雄蕊2,著生于下唇基部,略伸出花冠外,花絲長1.5毫米,藥隔長約1.5毫米,彎成弧形,上臂和下臂等長,上臂具藥室,二下臂不育,膨大,互相聯(lián)合。花柱和花冠等長,先端不相等2裂,前裂片較長。花盤前方微隆起。小堅果倒卵圓形,直徑0.4毫米,成熟時干燥,光滑。花期4-5月,果期6-7月。
除新疆、甘肅、青海及西藏外幾產(chǎn)全國各地;生于山坡,路旁,溝邊,田野潮濕的土壤上,海拔可至2800米。朝鮮,日本,阿富汗,印度,緬甸,泰國,越南,馬來西亞至澳大利亞也有。模式標(biāo)本采自伊里安島。
全草入藥,民間廣泛用于跌打損傷,無名腫毒,流感,咽喉腫痛,小兒驚風(fēng),吐血,鼻衄,乳癰,淋巴腺炎,哮喘,腹水腫脹,腎炎水腫,療瘡癤腫,痔瘡腫痛,子宮脫出,尿道炎,高血壓,一切疼痛及胃癌等癥。
